

του Νίκου Αδαμόπουλου, εκπαιδευτικού ΠΕ19
Υπεύθυνου ΚΕ.ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. ΔΔΕ Ηλείας
Η εφαρμογή MS Excel παρέχει τη δυνατότητα εύκολης δημιουργίας υπολογιστικών φύλλων για την υλοποίηση τόσο απλών όσο και πολύπλοκων υπολογισμών και υπολογιστικών σεναρίων. Έτσι, για παράδειγμα, στην επόμενη εικόνα παρουσιάζεται ένα απλό τμήμα υπολογιστικού φύλλου που υλοποιεί ένα υποθετικό σενάριο υπολογισμού του τελικού βαθμού ενός μαθητή μέσω ενός τύπου στο κελί Β5.

Ο τύπος φαίνεται στη δεύτερη εικόνα, η οποία προέκυψε πηγαίνοντας: μενού Εργαλεία > Επιλογές > καρτέλα: Προβολή > επιλογή: Τύποι.

Το Excel διαθέτει εκατοντάδες συναρτήσεις διάφορων τύπων, όπως μαθηματικές, στατιστικές, οικονομικές, διαχείρισης κειμένου, ελέγχου δεδομένων, κ.ά. Έτσι, για παράδειγμα, με τον τύπο =ROUND(C2;2)θα εμφανίζεται το περιεχόμενο του κελιού C2 στρογγυλευμένο στα δύο πρώτα δεκαδικά ψηφία.
Επίσης, υποστηρίζεται η ένθεση συναρτήσεων μέχρι και σε επτά επίπεδα. Για παράδειγμα, με τον τύπο =ROUND(AVERAGE(B2:B4);0) θα εμφανίζεται o μέσος όρος των κελιών Β2 έως Β4 στρογγυλευμένος χωρίς δεκαδικά ψηφία.
Μία αρκετά χρήσιμη συνάρτηση για τον έλεγχο και διαχωρισμό περιπτώσεων είναι η IF, με την οποία μπορεί κάποιος να ελέγξει αν ικανοποιείται ή όχι ένα καθορισμένο κριτήριο, ώστε να μεταβάλλεται αντίστοιχα το περιεχόμενο του κελιού. Ένα σχετικό παράδειγμα φαίνεται στην επόμενη εικόνα.

Έτσι, αν ο Τελικός βαθμός είναι από 10 και πάνω, δηλαδή αν ικανοποιείται το κριτήριο Β5≥10, τότε θα εμφανίζεται η ένδειξη «Επιτυχία», αλλιώς θα εμφανίζεται «Επανεξέταση», όπως δείχνουν οι παρακάτω εικόνες.

Σε μια περισσότερο σύνθετη εκδοχή, αν υποθέσουμε ότι πρέπει να εμφανίζεται ο χαρακτηρισμός του τελικού βαθμού σύμφωνα με τον πίνακα:
| Τελικός βαθμός | Χαρακτηρισμός |
| ≥18 | Άριστα |
| ≥15 και <18 | Πολύ καλά |
| ≥12 και <15 | Καλά |
| ≥10 και <12 | Μέτρια |
| <10 | Επανεξέταση |
τότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξεχωριστές συναρτήσεις IF σε τρία επίπεδα ένθεσης που να εξετάζουν διαδοχικά όλες τις περιπτώσεις:
=IF(B5>=18;"Άριστα";IF(B5>=15;"Πολύ καλά";
IF(B5>=12;"Καλά";IF(B5>=10;"Μέτρια";"Επανεξέταση"))))
Επειδή ο συνδυασμός συναρτήσεων σε πολλά επίπεδα ένθεσης οδηγεί σε πολύπλοκους τύπους, υπάρχει και η δυνατότητα δημιουργίας συναρτήσεων προσαρμοσμένων στις δικές μας απαιτήσεις, αξιοποιώντας το ενσωματωμένο περιβάλλον προγραμματισμού σε VBA (Visual Basic for Applications). Γενικά, είναι δυνατή η εύκολη δημιουργία συναρτήσεων αρκεί να έχει κάποιος στοιχειώδεις γνώσεις δημιουργίας κώδικα στη γλώσσα προγραμματισμού Visual Basic.
Για τη σύνταξη του κώδικα μιας νέας συνάρτησης εμφανίζουμε το προγραμματιστικό περιβάλλον πηγαίνοντας: μενού Εργαλεία > Μακροεντολή > Επεξεργασία Visual Basic (ή πληκτρολογώντας Alt+F11). Στη συνέχεια πηγαίνουμε: μενού Insert > Module, οπότε εμφανίζεται ένα αντικείμενο αυτού του είδους με αρχικό όνομα Module1. Αν στο δεξιό τμήμα του παραθύρου δεν εμφανίζεται ο συντάκτης τότε κάνουμε: δεξί κλικ στο Module1 > View Code. Συντάσσουμε τον κώδικα της συνάρτησης, όπως φαίνεται και στην εικόνα που ακολουθεί, αποθηκεύουμε και κλείνουμε τον συντάκτη.

Για να εισάγουμε τη συνάρτηση σε κάποιο κελί πηγαίνουμε: μενού Εισαγωγή > Συνάρτηση > Επιλογή κατηγορίας: Συναρτήσεις χρήστη, και επιλέγουμε τη συνάρτηση με το όνομα που της έχουμε δώσει.
Έτσι, ο αντίστοιχος τύπος για να εμφανίζεται ο χαρακτηρισμός του τελικού βαθμού θα είναι:
=epidosi(B5)